Psikoloji Kulübü Üyeliği

Birey ve toplum olarak gelişim konusunda ciddi beklentilerimiz var dolayısıyla araştırmalarımız da genelde bu yönde oluyor. Büyümeye ilişkin bilgilerimiz hem sosyolojik hem psikolojik olarak gerileme konusundaki bilgilerimizden daha çok ve daha kesin bir durumda. Örneğin zamanında yürüyüp konuşamayan bir çocuk, hafızasını zamanından önce yitirmeye başlayan bir yetişkinden daha çok dikkat çeker. Nedeni basit, biz insanlar gelişimi bir beklenti olarak algılarız, hayat devamlı yükselen bir spiral gibidir. Oysa gerileme, yitirme ve ölüm de hayatın temel konusudur. Ancak literatür ölüm konusunu inceleme bakımından zayıftır, belki de insanoğlu ölümle baş edemediğinden araştırmayı da az tutarak kendi anksiyetesini dindiriyordur.

Peki ya çocuklar ölüm kavramını ilk ne zaman tam anlamıyla kavrıyorlar? İlk araştırmalar (1940’larda) ölüm kavramının yetişkin düzeyine ulaşmadan iki ön evreden geçtiğini ortaya koymaktadır. Okul öncesi yıllarda çocuklar ölümü, yaşamın durmasını değil azalmasını içeren geçici bir durum olarak algılarlar. Bunu izleyen ara evrede çocuk ölümü bir son olarak algılar, ama ölümü yine de evrensel ve kaçınılmaz olarak görmez. On yaş dolaylarında çocuk, yalnızca ölümün bir son olduğunu anlamakla kalmaz kendisi de içinde olmak üzere her canlı yaratığın değişmez yazgısı olduğunu kavrar.(1)

Sylvia Anthony ise durumun böyle olmadığını kanıtlayacak önyargıları kıracak bir araştırma yapmıştır. Irwin Yalom da klinik çalışmaları sonucu Anthony ile aynı fikre sahip olmuştur. Çocukların ölüm kaygısı düşünülenden çok daha erken çağlarda başlamaktadır. (2) Çocukların ölümle ilgili kaygıları çok yaygındır ve yaşantı dünyalarında geniş kapsamlı bir etki yaratmaktadır. Anthony yaşları beş ile on arasında değişen doksan sekiz çocuğa hikâye tamamlama testi vererek çocukların ölüm kaygılarıyla ilgili nesnel bir ölçek sağlamıştır.(3) Sorular açık uçluydu ve ölümden açık bir şekilde söz edilmiyordu. (Örnek: ‘Çocuk gece yattığında ne düşünüyordu? ‘ ‘Çocuk okula gitti; oyun zamanı geldiğinde diğerleriyle birlikte oynamadı, bir köşede oturdu. Neden?’) Hikâyelerin tamamlamasında görüldü ki çocukların% 60’ı hikâyelerinde ölüm, cenaze, hayalet, öldürme, kaza ve kayıp gibi durumlardan bahsettiler. Bu da bize çocukların ölüm ve yok olmak üzerine önemli ölçüde düşündüklerini gösterdi.

Öyleyse neden ilk araştırmalar çocuklarda ölüm kavramının daha sonra oluştuğunu söylemişti? Çünkü çok küçük çocukların dil yetersizliği yetişkinlerin onu anlaması açısından büyük bir engeldir. Ayrıca soyut bir kavram olan ölümün tarifi çocuklar açısından daha zordur ve araştırmacılar bunu ölçmede zorlandılar. Yine yetişkinlerin başta da söylediğim gibi kişisel ölüm korkusu ve inkârı yani yetişkin önyargısı çocuğun ölüm hakkındaki bildiklerini öğrenmemizde bir engeldir. R. Lapouse ve M. Monk’un 482 kişiden oluşan çalışma sonucu bulguları oldukça çarpıcıdır. (4) Araştırmada annelerin çocuklarının ölümden kaygı duyma derecelerinin farkında olmadıklarını saptanmıştır. Ayrıca çocuğun ölüm hakkında bildiklerini öğrenme yolunda bir engel de yetişkinlerin koruma ve yardım etme isteğidir. Yetişkinler çocuğun ölüm fikriyle boğuştuğunu gördükleri an acı çekerler ve çocuklara inkâr ve ölümsüzlük mitini aşılarlar. Böylece çocuk ölüm kaygısını bastırmanın zorunluluğunu keşfeder ve araştırmalarda ölümü ölçmek zorlaşır zira çocuk ölümün acı olduğunu çok erken öğrenmiş ve bastırmıştır.

Rollo May ölüm anksiyetesini şöyle tanımlamaktadır: ‘Varoluşunun yıkılabileceğinin, kendisini ve dünyasını yitirebileceğinin, bir ‘hiç’ olabileceğinin farkına varan bireyin öznel durumu…’ (5) Bebekler davranışında varolma ve olmamanın maddi sembolleri olan ortadan kaybolma ve ortaya çıkmayla büyülenmektedir. Piaget’nin nesne sürekliliği diye ifade ettiği pratik hayatta bebeklerde ce eeee diye nesneleri bir gösterip bir kaybederek oynadığımız oyundan zevk alma sebepleri de yine varoluşsaldır. Bebekler neden kucağınızdayken elindeki oyuncağı aşağı fırlatmada oyunundan zevk alır ve siz geriverseniz dahi ısrarla tekrar atar? Dikkat ederseniz ‘Hepsi bitti’ çocuğun sözcük dağarcığındaki ilk ifadelerdendir. Küvetin tapasını çeker, tuvaletin sifonunu çeker içindekileri boşaltır, neşeyle kibrit söndürür, musluğu açar kapar, çöp kutusunun pedalıyla oynar. Çünkü çocuk yutulmaktan, yok olup gitmekten korkmaktadır. Sembolik olarak nesnelerin yok olup tekrar dönüşü çocukta ölüme direniş olarak yorumlanabilir.

Terapistler çocukların iki yaşından itibaren ölümle ilgili oyunlar oynadıklarını gözlemlemişlerdir. Araştırmalarda dört buçuk yaşındaki çocukların gayet doğal bir ifadeyle ‘Ölünce nereye gidiyorsun?’ ‘Kaç yaşındasın?’ ‘İnsanlar kaç yaşında ölür?’ ‘Ben hiç ölmeyeceğim’ gibi ifadelerle iç kaygılarını bazı sebeplerle dışarı vurmaktadırlar. Bu sebepler bazen büyükanne ya da babanın, bir hayvanın hatta bir çiçeğin ölümü bile olabilir. Yedi yaş ve üstü çocuklar ölüme dair düşünceleri yetişkinlere benzer bir hal alır.

Peki, çocuk ölümü daha bebek sayılabilecek yaşta nasıl öğrenmektedir? Bowlby’nin bu konudaki açıklamaları dikkate değerdir. Küçük insanın güçsüzlüğü onun tehlikeyi sezme ve yardım isteme yeteneğini gerekli kılar. Koruyucu yetişkinin yitirilmesi ölüm tehdidi gibidir. Varoluş tehlikeye girdiğinde yani çocuk annesinden ayrılınca terkedilme tehdidini algılar ve ağlar. Tüm stres belirtilerini gösterir. Ayrılık anksiyetesiyi yaşayan bebek ‘sen yoksun’ ‘senin varlığın yok’ mesajını zihnine işlemesine sebep olur. Varlığının kanıtı anne olan bebek, yalnız kalarak bir nevi hiçlik duygusuna kapılır ve ölüm deneyimi yaşamış gibi olur. Böylece bebek hem anne kaybı hem kendi varlığının kaybını deneyimler ve ölüm kavramı zihninde oluşmaya başlar.

Çok küçük çocuk ölümü düşünür, ondan korkar, onu merak eder, bütün hayatı boyunca ölümle ilgili algıları kaydeder ve ölüme karşı büyülü etkiye sahip savunmalar geliştirir. Bu savunmalardan ilki inkârdır. Sadece yaşlılar ölür, çocuklar ölmez gibi özel olduklarına dair bir inançla yetişkinlerinde katkı sağladığı bir savunma geliştirirler. Daha farklı bir inkar da ölümün geçici bir hal olduğu, uykuyla bir tutulmasıdır. Çocuklarla yapılan çalışmalarda şimdi uyuyor sonra uyanacak gibi geçici bir durumdan bahsettikleri görülmüştür. Yine çocuklarda nihai bir kurtarıcının geleceğine dair inançları vardır, bu yüzden çizgi filmlerde sürekli ölen ama dirilen kahramanlar ya da süper kahramanların kurtardığı mağdurlar vardır. Ölümle sonlanmayan hikâyeler çocukların anksiyetelerini gidermeye yardımcı olur.

Bazen de çocuklar ölümü kişileştirerek ondan sıyrılırlar. Ölüme bir şekil ve irade verilir: ölüm öcüdür, acımasız oraktır, iskelettir, hayalettir, gölgedir. Klein içsel kaynaklı ve rahatsızlık yaratan bir dürtüyü dışardaki bir nesneye yansıtıp sonrada bu nesneleri tehdit edici olarak algılamanın bir savunma mekanizması olduğunu söyler. (6) Yine bir inkâr biçimi olarak çocuklar ölümle alay ederler. Alay aslında bilinçaltında olan ölüm korkusunun canlılığını doğrulayarak hafifletilmeye çalışılmış olur.

Özetle çocuk ölümü erken yaşta keşfeder ve ölüm anksiyetesiyle başa çıkmak içinde savunmalar geliştirir. Ölümün kaçınılmazlığını ve sürekliliğini reddeder. Ölümsüzlük mitleri yaratır ya da yetişkinin sunduğu mitlere inanır. Meleklerin yanına gitti söylemleri, cennet hikâyeleri, uykuya daldı gibi ölünün geri gelişi gibi açık bir şekilde yanlış bilgilendirilmelerle çocuklar korunmaya çalışılır. Ayrıca yetişkinler çocuğun iç gerçekliğini değiştirmesine yardımcı olarak ölüm karşısındaki çaresizliği inkar etmesine yardımcı olurlar. Çocukta ölümün reddini öğreterek, ‘sen ölmeyeceksin’ ya da ‘uzun bir yolculuk miti’ anlatılır. Peri masalları da bu mitler içindedir. Ancak bunların her biri inkarın kendisinin gerçeğin kabul edilmesinin kolaylaştırdığı bilgisine dayanarak yapılır. Bu da çocukta ebeveynleri güvenilir olmamakla, yalan söylemekle suçlamasına sebep olabilir. Bu gibi bir yönlendirme çocukta konuya aldırmamaya sebep olabilir ve ebeveynlerde yalancı bir mutluluk oluşur fakat çocuklar tıpkı cinsellikte olduğu gibi bu kez ölümle ilgili genellikle güvenilir olmayan veya gerçekten çok daha ürkütücü yada garip kaynaklardan bilgi almaya başlarlar.

Evet çocuk için ölüm çok büyük bir travmadır. Küçük ve kendisi için önemli olan bir kardeş ölümü bir yıkım yaratır ya da bir ebeveynin ölümü çok korkunç bir olaydır. Çocuk derin bir kaybın acısını çeker hem bir nesne kaybı yaşar ve üzülür hem de kendi ölümüyle yüzleşir ve kaygılanır. Ölüm de korkutucu olan sadece yakının kaybı değil, çocukta ebeveynin kaybıyla hayata bağının kaybı yani kendi ölümüyle yüzleşmedir. Dolayısıyla kalan ebeveynlerin yapması gereken mitler anlatmak ya da çocuğun inkarı kullanmasını sağlamak değil bilgi vermektir. Ölüm kavramını anlatmak, gerçekçi ve net olmak, duyguları paylaşmak süreci anlamasını sağlamaktadır. Daha sonra kendiyle ilgili endişeler geliştirmemesi için ona birilerinin bakacağını ve hala korunacağını, zarar görmeyeceğini anlatmak ve göstermektir.

Aliye Karaşahin

Kaynakça

  • (1) Onur, Bekir. 2005. ‘Türkiye’de Çocukluğun Tarihi’. Ankara: İmge Kitabevi S.382
  • (2) Yalom, Irwin. 2001. ‘Varoluşçu Psikoterapi’. İstanbul: Kabalcı Yayınevi S. 128-183
  • (3) Anthony,Sylvia, 1972. ‘The Discovery of Death in Childhood and After’.New York: Basic Books, S. 155-156
  • (4) R. Lapouse ve M. Monk, 1959.‘Fears and Worries in a Representative Sample of Childrien’ ‘American Journal of Orthopsychiatry’ 29:803-18.
  • (5) May, Rollo,1977. ‘The Meaning of Anxiety’ New York: W. W. Northon s.207
  • (6) Klein, Melanie,2007, ‘ Psikanaliz Yazıları’ İstanbul: Bağlam Yayınları, Sonbahar
Çocuklara Uyku Alışkanlığı Kazandırmak

Çocuklara Uyku Alışkanlığı Kazandırmak

Uyku bir bütün olarak değerlendirilmeli, gündüz uykusunun gece uykusunu etkilediği unutulmamalıdır. Bu yüzden, çocuklarınızı mümkün olduğunca okul öncesi eğitimden geldikten…

Çocuklarda OKUL İsteksizliği ve Ayrılık

Çocuklarda OKUL İsteksizliği ve Ayrılık

Okulların açılmasıyla birlikte okula yeni başlayan çocuklar ve ebeveynleri kendilerini okulların kapısında göz yaşlarının yakınmalara karıştığı karmaşık ve zorlu bir…

İnternet Bağımlılığı

İnternet Bağımlılığı

İnternet bağımlılığı bir hastalıktır. Bağımlılık tanımına bakarsak; genel olarak bir kişinin, bağımlı olduğu nesneden uzak kalamaması ve bu nesneye ulaşamadığında…

Cinsel İsteksizlik Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Cinsel İsteksizlik Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Kişinin cinsel eylemde bulunma yetisinin yerinde olmasına rağmen cinselliğe karşı belirli bir istek azlığı ya da hiç olmaması durumudur. Kadınlarda…

Cinsellikle İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar (Cinsel Mitler) Nelerdir?

Cinsellikle İlgili Doğru Bilinen Yanlışlar (Cinsel Mitler) Nelerdir?

Efsane olmuş ağızdan ağıza, kulaktan kulağa dolaşarak yayılan çoğu zaman kaynağı gerçek olmayan bir kavramdır mit. Toplum içerisinde yerleşik mitler…

Evlilikte Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Yolları

Evlilikte Yaşanan Sorunlar ve Çözüm Yolları

Evliliğin temelini karşılıklı iletişim ve fikir çatışmaları oluşturur. İçerisinde tartışmayı barındırmayan bir evlilik düşünmek, bunu hayal etmek ve bunu sağlamak…

Çocuğumun Elinden TELEFON Düşmüyor!

Çocuğumun Elinden TELEFON Düşmüyor!

Siz de çoğu ebeveyn gibi, çocuğunuzun telefonla, tabletle ya da bilgisayarla çok fazla zaman geçirdiğinden yakınıyorsanız, ufak tefek adımlarla durumu…

Panik Atak ve Beslenme

Panik Atak ve Beslenme

Fazla yemek yemek de, aç kalmak kadar vücudumuzun tepki vermesine sebep olan bir durumdur. Yemek yedikten sonra mide sindirim işlemine…

Yaşam Organik & İlişkiler Sentetik

Yaşam Organik & İlişkiler Sentetik

Duygulardan arınmış mekanik beden hareketleri. Kimsenin birbirine sorumlu olmadığı istersen dönüp arkanı uyuyabildiğin, istersen çekip gidebildiğin ilişki biçimi.

Çocuğunuzun Gelişiminde Kilit Nokta Nedir?

Çocuğunuzun Gelişiminde Kilit Nokta Nedir?

Anne baba tutumunun kalitesi çocuğunuzun gelişiminde kilit faktördür. Çocuklar günlük vakitlerinin çoğunu ailesiyle geçirir. Bu nedenle de ebeveyn tutumları çocukların…

Çocukların Dil Gelişimi Nasıl Destekleyebiliriz?

Çocukların Dil Gelişimi Nasıl Destekleyebiliriz?

Bebekler, doğuştan dil ve konuşma yeteneğiyle doğarlar; ancak yönlendirme çok önemlidir. Araştırmalar, çocuğun nasıl ve ne zaman konuşmayı öğrendiği konusunda,…

Kanser Hastalığında Psikolojik Destek ve Önemi

Kanser Hastalığında Psikolojik Destek ve Önemi

Kanser hastalığı ve ruhsal yapımız arasında, görünmeyen fakat oldukça kuvvetli bir bağ olduğu kanıtlanmıştır. Kanser tanısı alan bir hasta, ilk…

Kardeş Kıskançlığını Azaltmak için Öneriler

Kardeş Kıskançlığını Azaltmak için Öneriler

Kardeş kıskançlığı, yeni bir kardeşin gelmesi ya da gelme düşüncesi, aileye yeni birinin katılması, çocuğun benliğine yönelik bir tehdit olarak…

Çocuklara Sınır Koyma Nedir?

Çocuklara Sınır Koyma Nedir?

Çocuklar, hayata gözlerini açtıkları toplumun ve ailenin kurallarını anlamak isterler ve buna ihtiyaç duyarlar. Onlardan ne beklendiğini, diğer insanlarla birlikteyken…

Panikleme! Kurtulabilirsin!

Panikleme! Kurtulabilirsin!

Panik bozukluk; beklenmeyen bir anda ani ortaya çıkan, panik ataklar ile seyreden bir hastalıktır. Panik ataklar ise; panik bozuklukta yaşanılan…

Aşkta Bağlanmak

Aşkta Bağlanmak

Bağlanma kuramcılarına göre, insanın yetişkinlikte yaşadığı romantik ilişkilerin niteliği ve partnerinden beklentileri, kişinin küçüklüğünde annesiyle kurduğu bağlanma stili ile belirlenir.

Her Şeyi Unutuyor musunuz?

Her Şeyi Unutuyor musunuz?

Her birey kendi yaş ve eğitim grubundaki bireylerle, kendi kapasitesine göre kıyaslanmaktadır. Elimizdeki çalışmaların da ışığında artık hangi hastalıklarda beynin…

Çalışan Anne Psikolojisi

Çalışan Anne Psikolojisi

Çalışan annelerin çocuklarına karşı olan, "Acaba ona yeterince vakit ayırabiliyor muyum?" vicdani sorgusu zihinlerini meşgul eden en önemli sorudur. Önemli…

Şahane Hatalar

Şahane Hatalar

Etrafınızda şimdiki aklım keşke gençken olsaydı diyen olgun insanlar vardır mutlaka. Çok sık karşılaşırız bu sözle. Geçmişteki hatalarını telafi etmek…

Sorunlardan Oluşan İnsan Türü

Sorunlardan Oluşan İnsan Türü

Dikkatinizi çekiyordur mutlaka sürekli mutsuz olduğundan, hayatının istediği gibi gitmediğinden, insanların ona hiçbir zaman hak ettiklerini vermediğinden yakınan insanlar. Sürekli…

Ergenlerde Problem Çözme Becerisinin Gelişimi

Ergenlerde Problem Çözme Becerisinin Gelişimi

Gençlik döneminin ergen için sorunlu bir dönem olduğu ve bu dönemde ergenin toplumla ve ailesiyle çeşitli çatışma ve problemler yaşadığı…

Çocuk Cinsel Eğitimi

Çocuk Cinsel Eğitimi

Cinsellik yaşamın bir parçasıdır. Yok saymak mümkün değildir. Böyle olunca, çocukların yaşamında cinsellikle ilgili soruların doğru zamanda ve doğru bir…

Mutluluk Nerede

Mutluluk Nerede

Mutlu olmak için ilk yapmamız gereken, başkalarından beklentilerimizi bir kenara bırakmak ve bu duygu durumundan kurtulmaktır. Çünkü onlar mutluluğumuzu bizim…

Ergenlerde Kendine Zarar Verme ve Ortak Özellikleri

Ergenlerde Kendine Zarar Verme ve Ortak Özellikleri

Ergenlerde kendine zarar verme davranışlarının başında ''Kesme Davranışı'' geliyor. En sıklıkla kullanılan ve belirli periyotlarda tekrarlayıcı olduğunu gözlemlediğimiz bir davranıştır.…

Verimli bir YAZ TATİLİ için Öneriler!

Verimli bir YAZ TATİLİ için Öneriler!

Kaç yaşında olursa olsun her öğrenci, yıl boyunca yaz tatilini bekler ve tatilini gönlünce geçirmek ister. Tatiller, dinlenmek ve yenilenmek…

Öğrenciler Yaz Tatilini Nasıl Değerlendirmeli?

Öğrenciler Yaz Tatilini Nasıl Değerlendirmeli?

Çocuklara yaz tatillerini nasıl geçirmek istedikleri sorulduğunda çoğu çocuk, “ Hiçbir şey yapmadan, uyuyarak, televizyon izleyerek, bilgisayarda oyunlar oynayarak ve…

Öfke Kontrol Sorunu

Öfke Kontrol Sorunu

Öfke normal ve sağlıklı bir duygudur ve her insan öfke duygusunu yaşar. Öfke kontrolden çıkıp da yıkıcı hale dönüşmediği sürece…

Sevgilim Borderline mı?

Sevgilim Borderline mı?

Bu bozukluğun en öne çıkan özellikleri, kişiler arası ilişkilerde, kimlik duygusunda ve duygulanımda tutarsızlıklar ile dürtüleri kontrol etmekte zorluk çekmedir.…

Eyvah! Arkadaşım Depresyonda!

Eyvah! Arkadaşım Depresyonda!

Günümüz Türkiyesinde 37 milyon kutu antidepresan ilaç kullanılıyor ve bunların temelinde genelde ‘depresyon’ çıkıyor. Türkiye’de antidepresan kullanım oranının son beş…

Ergenlikte Mastürbasyon

Ergenlikte Mastürbasyon

Mastürbasyon ergenlik döneminde özellikle erkek çocukta en yaygın olan cinsel etkinliktir. Mastürbasyonun nedeni, en basit şekliyle tamamen fiziksel olan cinsel…

Peki Neden Bu Kadar Stresliyiz? Ne Yapmalıyız?

Peki Neden Bu Kadar Stresliyiz? Ne Yapmalıyız?

Stres altındayken insan içgüdüsel olarak iki tepki vermektedir. Ya kaçacak ya savaşacak… Bedenimizin bütününü korumak adına beynimiz bu komutu verir.…

İyi Evlilik - Kötü Evlilik (!)

İyi Evlilik - Kötü Evlilik (!)

Evlilik insan yaşamının kalitesine dair bir barometre gibidir. Yaşamınızın kalitesi evliliğinize bakarak anlaşılabilir. Ve bu paralelde iyi bir evlilik kişinin…

Okul Fobisi (Korkusu)

Okul Fobisi (Korkusu)

Bazı çocuklar okula başlamadan önce çok istekli olsalar da okul zamanı geldiğinde bu istekleri kalmaz;okulda ilk gün korkusu yaşar ve…

Çocuklarda Alt Islatma Nedir?

Çocuklarda Alt Islatma Nedir?

Alt ıslatma iki şekilde görülmektedir. “Birincil Enuresis” ve İkincil Enüresis diye adlandırılmaktadır. Birincil enuresis yani “Birincil alt ıslatma” kas kontrolünün…

Çocuklara Oyuncak Seçiminde Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Çocuklara Oyuncak Seçiminde Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Her oyun farklı gelişim alanlarına destekte bulunmaktadır. Hal böyle olunca, oyuncak seçerken çocuğun bulunduğu gelişim alanı dikkate alınarak seçim yapılmalıdır.…

 İlişkileri Bitiren ‘Mahşerin Dört Atlısı’

İlişkileri Bitiren ‘Mahşerin Dört Atlısı’

Evlilik ve boşanma araştırmalarının duayenleri Dr. John ve Julie Gottman 3.000’ den fazla çiftle çalışarak kadın erkek ilişkilerini nelerin bitirdiğini…

Anaokulu - Altın Çağ - Eğitiminin Önemi

Anaokulu - Altın Çağ - Eğitiminin Önemi

Çocukların öğrenme gereksinimlerini karşılarken en önemli husus çocuğun kendisidir. Çocuğa öğretilecek hiçbir şey çocuğun kendisinden önemli olamaz. Çocuğun öncelikle duygusal…

Sürekli Kontrol Eden Patronunuz mu Var?

Sürekli Kontrol Eden Patronunuz mu Var?

Bu bozukluğun en öne çıkan özelliği, düzenlilik, mükemmeliyetçilik, zihinsel ve kişiler arası ilişkilerde kontrollü olma gereksinimidir. Bundan dolayı esnek olamazlar…

Evlilik Mutluluğu Öldürmez

Evlilik Mutluluğu Öldürmez

Mutluluk, eşlerin birbirine karşılıklı saygısıyla var olabilir. Evliliğinizi eşinizle karşılıklı bir mücadele ortamına dönüştürmeyin. ’Ben’ yerine ’biz’ düşüncesini yerleştirin. Mutluluğunuz…

Okulda Akran Zorbalığına Dikkat!!!

Okulda Akran Zorbalığına Dikkat!!!

Akran Zorbalığını tanımlayacak olursak eğer bir ya da birden fazla çocuğun özellikle kendinden güçsüz çocukları kasten ve sürekli rahatsız etmesi…

Çocukça Şeyler 1 (0-6 Yaş)

Çocukça Şeyler 1 (0-6 Yaş)

Çocuk doğduğu andan itibaren çevresi ile kurduğu etkileşim sayesinde kendine ve dünyaya ilişkin bilgiler oluşturur. Psiko-sosyal gelişim kuramını ortaya koyan…

Çocukça Şeyler 2 (7-12 Yaş - Okul Çağı)

Çocukça Şeyler 2 (7-12 Yaş - Okul Çağı)

Okul çağındaki bireyin temel gelişimsel görevi başarı/beceriklilik duygusunu tatmaktır. Bireyin okul yaşantısında kazanması gereken akademik becerileri edinmesi, başarı/ beceriklilik duygusuna…

Yaşam Ve Farkındalık

Yaşam Ve Farkındalık

Artık günlük yaşamımızda sıkça duymaya başladığımız “farkındalık” terimi ne anlama geliyor? Yaşıyorsak zaten farkında olmamız gerekmiyor mu? Aklımız, zihnimiz yerinde.…

Yeni Evlilerin Yaptığı 6 Hata

Yeni Evlilerin Yaptığı 6 Hata

​Evliliğin ilk zamanları ve balayı geçtikten sonra sorunlar çıkmaya başlıyor. İşte para, arkadaşlar, programlar konusunda çiftlerin düşmemeleri gereken hatalar...

Geleceğin Ebeveynleri, Günümüzün Çocukları

Geleceğin Ebeveynleri, Günümüzün Çocukları

Günümüz koşullarında çocuk yetiştirmenin çok da kolay olmadığı, hatta epey zorlaştığı söylenebilir. Aile büyükleriyle birlikte oturma devri çoktan kapandı ve…

Öfke Gelince Akıl Gider

Öfke Gelince Akıl Gider

"Öfke ile beraber akıl da uçar gider" demiş E. Lessing. Öfkenizi ister dışa dönük yaşayın, isterseniz içinize atın sonuçta ya…

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir ? (OKB)

Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir ? (OKB)

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB), DSM-IV-TR(Amerikan Psikiyatri Birliği: Psikiyatride Hastalıkların Tanımlanması Ve Sınıflandırılması El Kitabı, Yeniden Gözden Geçirilmiş Dördüncü Baskı)’deAnksiyete Bozuklukları…

İştahsız Çocuklara Yemek Yedirmenin Püf Noktaları

İştahsız Çocuklara Yemek Yedirmenin Püf Noktaları

​Pek çok anne, çocuğunun gerektiği gibi beslenemediğini düşünür. Bunların bir kısmı, sadece kuruntudan ibaret olmakla birlikte; bir kısmının da gerçeklik…

Yarıyıl Anne-Babalarına Mesaj Var!

Yarıyıl Anne-Babalarına Mesaj Var!

Yeni bir eğitim-öğretim yılının 1.dönemini tamamlamış bulunmaktayız. Birinci dönem karnesi çocuğun başarını temsil eden bir sonuç değil; sizlere ve çocuğunuza…

Yarıyıl Öğrencilerine Mesaj Var!

Yarıyıl Öğrencilerine Mesaj Var!

Sevgili öğrenciler; yeni bir eğitim-öğretim yılının 1.dönemini tamamlamış bulunmaktayız. Sizlere önerimiz hem tatil sürecinde iyi dinlemeniz hem de kendinizi tarafsız…

Evde Karne Krizi Yaşanmaması İçin Ebeveyn Tutumları

Evde Karne Krizi Yaşanmaması İçin Ebeveyn Tutumları

Sevgili anne ve babalar 2015-2016 Eğitim-öğretim yılının ilk dönemini çocuğunuz ile birlikte bitirmiş bulunmaktasınız. Evet, belki de bu ilk dönem…

Aşk ve Eş Seçimi

Aşk ve Eş Seçimi

Aşık olmak ingilizceden çevirdiğimizde ‘aşka düşmek’ olarak çevrilebilir. Bakıldığında doğrudur da, düşmek pasif bir eylemdir ve aşk kaçınılmaz olana teslim…

Evde Hangi Dili Konuştuğunuz Çocuğunuzun Başarısını Etkiler!

Evde Hangi Dili Konuştuğunuz Çocuğunuzun Başarısını Etkiler!

Geçtiğimiz ay Lütfi Kırdar 'da düzenlenen Anne-Çocuk fuarına katıldım bir dostumuzun standında. Benim için çok heyecan verici bir katılımdı zira…

Zamanda ki Mutluluk

Zamanda ki Mutluluk

İnsanları şöyle bir gözlemlediğimde, ya da bana gelen danışanlarımın paylaşımlar sırasında aktardıklarından çıkardığım sonuç şu ki; biz insanlar zamanımızı nasıl…

Refleksoloji ve Uygulandığı Alanlar

Refleksoloji ve Uygulandığı Alanlar

Refleksoloji; ayaklar vücudun aynası olduğu öğretisine dayanan, yaklaşık 12000 yıllık bir tarihe dayanmaktadır, insanlığın ortak mirası olarak günümüze kadar gelen,…

Fobiler

Fobiler

Fobik bozuklukların temel özelliği, kaygı bozukluklarında serbest olan kaygının bir duruma veya kişiye bağlanmasıdır.

Stres ve Stresin Psikolojik Yönü

Stres ve Stresin Psikolojik Yönü

Stres, organizmanın bedensel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ve zorlanmasıyla ortaya çıkan bir gerginlik durumudur. Tehlike ile karşılaşınca canlı kendini…

Kış Aylarına Yönelik Beslenme Önerileri

Kış Aylarına Yönelik Beslenme Önerileri

Yaşamın her döneminde yeterli ve dengeli beslenme sağlığın korunması için esastır. Bu nedenle, dört besin grubunda bulunan çeşitli besinler en…

Çocuk ve Gençlerde Alt Islatma (Enürezis)

Çocuk ve Gençlerde Alt Islatma (Enürezis)

Alt ıslatma (enürezis) istemsiz ve uygunsuz idrar kaçırma olarak tanımlanır. Gece olduğunda “nokturnal enürezis”, gündüz olduğnda “dı̇ürnal enüresı̇z” adını alır.…

Özel Öğrenme Güçlüğü

Özel Öğrenme Güçlüğü

Çocukta bu belirtilerden bir tanesi olabileceği gibi, iki tanesi veya üç tanesi de olabiliyor. Çocuk okuyamıyor ancak yazıyor, yazıyor ancak…

İnsanın Belirsizliği ve İnsan Olma Sorunu

İnsanın Belirsizliği ve İnsan Olma Sorunu

İnsan; tarih boyunca hakkında yargılamalar ve tanımlamalar yapılan, tüm felsefi akımlar, ideolojiler ve hatta sanat anlayışları tarafından bir kalıba sokulmaya…

Doğumdan Ölüme Değişmeyen İhtiyaçlarımız

Doğumdan Ölüme Değişmeyen İhtiyaçlarımız

Amerikalı Psikoterapist Richard Earskine, bir grup psikoterapist ile birlikte danışanların terapide en çok dile getirdikleri ihtiyaçları incelediklerini ve bu ihtiyaçları…

Çocuğumuz İlkokula Hazır mı? Nasıl Anlarız?

Çocuğumuz İlkokula Hazır mı? Nasıl Anlarız?

​2011-2012 eğitim öğretim yılı içinde ilk kez ülkemizde uygulanan 4+4+4 sistemi, 66 ayı dolduran çocukların birinci sınıf olmasını zorunlu kıldı.…

Takıntılar/Obsesyonlar

Takıntılar/Obsesyonlar

Obsesif kompulsif bozukluk(OKB) DSM-IV-TR(Amerikan Psikiyatri Birliği: Psikiyatride Hastalıkların Tanımlanması Yeniden Gözden Geçirilmiş Dördüncü Baskı)’de Anksiyete Bozuklukları başlığı altında ele alınan…

Narsisistik Kişilik Yapısı

Narsisistik Kişilik Yapısı

Başlıca özelliği ergenlik ve ergenlik sonrasında başlar, değişik durumlarda ortaya çıkar. Üstünlük duygusu beğenilme gereksinimi ve empati (Başkalarının isteklerini, duygularını,…

Sertleşememe - Erektil İşlev Bozukluğu

Sertleşememe - Erektil İşlev Bozukluğu

Erkekte sertleşememe sorunu, sürekli olarak veya yineleyici bir biçimde, yeterli sertleşme sağlayamama veya cinsel ilişki bitene kadar sertleşmeyi sürdürememe durumuna…

Whatsapp Danışma